مير حسين بن معين الدين ميبدى يزدى

47

شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى )

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ « 1 » و « إنّكم سترون ربّكم كما ترون القمر فى « 2 » ليلة البدر لا تضامون فى رؤيته » « 3 » و « رأيت ربّى فى أحسن صورة » و « رأيت ربّى فى صورة شابّ أمرد قطط » . و منقول است كه ابو ذرّ غفارى گفت : « يا رسول اللّه ، هل رأيت ربّك ؟ » فرمود : « نورانى أراه . » و منزّهه « 4 » صورت رقميّهء « 5 » « نورانى » را در لفظ دو كلمه مىسازند : « نور » و « أنّى » بفتح همزه بمعنى من أين ، و مشبّهه آن را يك كلمه مىدارند ، مثل « روحانى » . و صوفيّه گويند حقّ « 6 » بحسب ذات منزّه است از تنزيه و تشبيه و در مراتب اسما و صفات موصوف است به هر دو . و « 7 » كسى كه از تشبيه به تنزيه مىگريزد نمىداند كه تنزيه تشبيه است به مجرّدات « 8 » . مح « 9 » : فإن قلت بالتّنزيه كنت مقيّدا * و إن قلت بالتّشبيه كنت محدّدا و إن قلت بالأمرين كنت مسدّدا * و كنت إماما فى المعارف سيّدا « 10 » حضرت سيّد شريف ، قدّس سرّه « 11 » ، گويد : « متكلّمى و صوفيى مناظره كردند . متكلّم گفت : بيزارم از آن خدا « 12 » كه در سگ و گربه ظهور كند . و صوفى گفت : بيزارم از آن خدا كه در سگ و گربه ظهور نكند . حاضران مجلس جزم كردند كه يكى ازين دو كافر شد « 13 » . و كاملى سخن ايشان را توجيه كرد به‌آنكه « 14 » متكلّم اعتقاد كرده كه سگ و گربه در غايت خسّتند « 15 » و ملابسه و مخالطه با ايشان نقصان تامّ است ، پس مقصود او بيزاريست از خداى ناقص ؛ و صوفى اعتقاد كرده كه در ملابسه و مخالطهء سگ و گربه هيچ نقصان

--> ( 1 ) . القيامة : 22 - 23 . ( 2 ) . C : - فى . ( 3 ) . بخارى : 539 ، 4215 ، 6088 ، 6882 ، 6884 ، 6885 ؛ مسلم : 267 ، 1002 ، 5270 ؛ ترمذى : 2472 ، 2474 ، 2477 ، 2480 ؛ أبى داود : 4104 ، 4105 ؛ ابن ماجة : 173 ، 174 ، 175 ؛ أحمد : 7586 ، 8697 ، 10697 ، 10703 . ( 4 ) . E : متنزهه ، F : منزه . ( 5 ) . CG : رقمى . ( 6 ) . D : + تعالى . ( 7 ) . BF : - و . ( 8 ) . F : به مجرد ذات . ( 9 ) . C : نظم ، E : شعر . ( 10 ) . فصوص الحكم : 70 . ( 11 ) . جز AF : - قدس سره . ( 12 ) . D : خداى . ( 13 ) . A : شدند . ( 14 ) . D : با آنكه . ( 15 ) . F : خسيّتند .